Post-transplant Erken Dönemde Graft Disfonksiyonu

Graft disfonksiyonunun belirteçleri

 

  • Kreatinin düşmemesi

  • Kreatinin yavaş düşmesi

  • Diurez 50-100 cc/saatin altında olması

  • Kilo alımı

  • Kreatinin artışı (bazale göre % 20-25)

Erken dönemde graft disfonksiyonu ile ilgili kavramlar:

    • DGF = delayed graft function (gecikmiş graft fonksiyonu)=posttransplant HD ihtiyacının olması

    • SGF = slow graft function = posttx diyaliz ihtiyacı yok, ama kreatinin düşüşü tatminkar değil, 5.günde eGFR < 30 (veya kreatinin > 3)

    • Bazale düşen/anlamlı düşen kreatininin akut olarak tekrar yükselmesi

Erken dönemde graft disfonksiyonu nedenleri:

  • ATN: kadaverik nakilerde özellikle soğuk iskemiye bağlı olarak görülmesi sürpriz değildir. Haftalarla ifade edilen sürelere dek diyaliz gereksinimi olabilir. Bu dönemde aralıklı olarak dopler ve/veya sintigrafi izlemleri yapılır. Doplerde normal seyreden resistif indeksler ve sintigrafide perfüzyonun normal/normale yakın olması ATN’u destekler, ancak klinik kuşku halinde 5-7 günde bir biyopsi yaparak tanıdan emin olunabilir. Canlı vericili nakillerde ise erken dönemde DGF veya SGF şeklinde graft disfonksiyonu hiç beklendik bir durum değildir. Altından ciddi medikal veya cerrahi patolojiler çıkabilir. Acil değerlendirme gereklidir.
  • Akut rejeksiyon, en önemli sorunlardan birisidir. Her ne kadar son zamanlarda akut rejeksiyon sıklığının çok azaldığı, %10’un altına indiği gibi yorumlar yapılsa da, çok merkezli ilaç çalışmalarında % 20-25 oranlarına varan AR atakları bildirilmektedir. Son yıllarda sensitize hastaların daha çok transplant olduğu düşünülünce AR sıklığında anlamlı bir azalma söz konusu olmayacaktır. AR, antikor aracılı ve sellüler olmak üzere 2 tiptir. Antikor aracılı rejeksiyonun erken dönemde –ilk 3-6 ay – içerisinde ortaya çıkan ve daha çok presensitize hastalarda görülen tipi fenotip 1 olarak bilinir. Ortalama 7-10 günde greft disfonksiyonu olur, sensitizasyonun ağırlığına ve desensitizasyon uygulanıp uygulanmadığı gibi faktörlere bağlı olarak greft disfonksiyonunun şiddeti hafif bir artıştan diyaliz gerektirecek şiddette oligurik böbrek yetmezliğine kadar değişir. Hücresel rejeksiyon, T hücre aracılı rejeksiyon olarak ta bilinir, ilk haftalarda ya da ilk aylarda görülür, kreatininde 2 katına varan artışlar görülür. Günümüzde ağrı, ateş, graft ağrısı gibi belirtiler pek görülmemektedir.
  • İdrar kaçağı, erken dönemdeki cerrahi komplikasyonlardan birisidir. Anastomozdan veya hasarlanan üriner traktustan idrarın loja kaçması ile olur, şiddetli ağrı yapar, eğer hala direni varsa direnden gelen sıvı miktarı artar, idrar direnden geliyor olur. Diren yoksa o bölgede ürinom dediğimiz koleksiyon olur. Alınan örneklerde üre ve kreatinin idrardaki gibi yüksek konsantrasyonlarda saptanır. DTPA sintigrafide idrarın toplayıcı sistem dışına geçişi izlenir.

Diğer Nedenler:

  • Obstrüksiyon
  • KNİ toksisitesi (akut fonksiyonel, akut tübüler, TMA)
  • mTor inhibitörleri toksisitesi (ATN iyileşmesinin gecikmesi)
  • KNİ+mTOR inh kombine yan etkileri = TMA
  • Erken rekurrensler (HUS, hiperoksalozis gibi)
  • Diğer ilaçlar: (antibiyotik, antiviral, diüretik, ACE-inh)
  • Hipovolemi
  • Enfeksiyon

Ayırıcı tanı:

  • Dren sıvısında üre, kreatinin
  • Doppler USG
  • USG
  • DTPA
  • Biyopsi
  • Kültür
  • İS ilaç doz-ve düzeylerinin gözden geçirilmesi
  • Kullanılan diğer ilaçların gözden geçirilmesi